Evlenen Kadın İşçinin Kıdem Tazminatına Hak Kazanması ve ILO Belgelerindeki Düzenlemeler

Özet

Bir istisna olarak sadece evlenen kadın işçiler lehine oluşturulan 1475 sayılı İş Kanunun 14. Maddesinde, kadın işçinin evlendikten sonraki 1 yıl içerisinde iş sözleşmesini bu sebeple sona erdirmesi ve kıdem tazminatı almaya hak kazanması düzenlenmiştir. İlk bakışta bu düzenleme kadın işçiler için pozitif bir ayrımcılık gibi görünmektedir ve bu düzenleme son yıllarda kadın erkek eşitliği bakımından tartışma konusu haline getirilmektedir. Düzenlemenin bir pozitif ayrımcılık mı yoksa kadınların evlilik ile çalışma hayatından ayrılmalarını ve çalışma özgürlüğünün engellenmesini kolaylaştıran bir uygulama olup olmadığı tartışılmaktadır. Tartışmaların odağını ataerkil toplum yapısı ve toplumsal cinsiyet eşitliği oluşturmaktadır. Bu konuya ilişkin uluslararası düzenlemeler ve milletlerarası antlaşmaların içeriğinin ortaya çıkartılması ve bakış açısının bilinmesi gerekmektedir. Bu sebeple çalışmamızda, Türk iş hukuku mevzuatında kadın işçiler için istisna olarak düzenlenen kıdem tazminatı alma imkanı, çalışma hayatı bakımından uluslararası geçerliliği olan Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization - ILO) sözleşme ve tavsiye kararlarında kadın erkek eşitliğine ilişkin getirdiği ilkelerle mukayese edilecektir. ILO normları ülkemiz iş hukuku mevzuatında benimsenen kurallardır ancak toplumsal hayatı doğrudan etkileyen iş hukuku alanında toplum değerleriyle uyuşan kuralların iktibas edilmesi veya referans alınması gerekmektedir. Ülkemizdeki mevcut yasal düzenlemelerin de Kıta Avrupası Hukuk Sistemleri’nden doğrudan çeviri yoluyla iktibas edilmesinden ötürü uyum sıkıntıları yaşanmaktadır. ILO’nun sözleşme ve kararlarındaki temel saik ile mevzuatımızdaki düzenlemelerin temel hedeflerinin kadının korunması bakımından uyumunun mümkün olup olmadığı, bu uyumlaştırmanın Türk toplum normlarıyla aynı değerleri gözeterek oluşturulup oluşturulmadığı tartışılacaktır.